Herwaardering van de JBF methode?

Strakke management modellen of de Jan Boeren Fluitjes methode.

Boeren hebben een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de economie. Doordat zij steeds productiever werden en dus meer voedsel konden produceren met minder inzet van mensen, werd capaciteit vrijgemaakt voor talloze andere beroepen. In het begin was het iedereen voor zich, maar inmiddels bestaat de primaire sector uit slechts twee procent van de bevolking. De overige 98% is dus vrijgemaakt voor andere arbeid. Over performance-verbetering en haar consequenties gesproken!

Modellen niet letterlijk toepassen

In de jaren tachtig van de vorige eeuw waren de boeren veelvuldig in het nieuws dankzij de melkplassen en boterbergen als gevolg van EU regelingen. Niet direct positief. Gelukkig zagen we een kentering in waardering van boeren met het programma ‘Boer zoekt vrouw’. De kijkcijfers explodeerden en ik vroeg mij af: Is de Jan Boeren Fluitjes methode niet eens toe aan een herwaardering?

Wat is de Jan Boeren Fluitjes methode? Grappig genoeg gebruikt iedereen die term, maar bestaat er geen goed omschreven definitie van. Auteur Rudy Kor suggereert: Intuitief werken met als motto ‘We zien wel wat er van komt’. Dat klinkt niet erg systematisch, maar toch zou ik een goed woordje willen doen voor de methode. Wat me aanspreekt is het intuitieve karakter, het gezonde verstand dat wordt gebruikt om iets voor elkaar te krijgen. Een nieuwsgierige geest staat voortdurend open voor de vraag: wat is de bedoeling van hetgeen we gaan doen? Het is het vraagstuk dat centraal blijft staan, niet de gekozen methode. Ach, misschien ben ik wel allergisch voor het al te letterlijk toepassen van weer zo’n management model. Soms ongepast uitvoeren van werk in overeenstemming met de letter van het nieuwste model, zonder de achtergrond en de context van het model te begrijpen. Het moet immers snel en makkelijk. “Niet teveel geestelijke inspanning graag! Ik heb het druk!”

Betrokkenheid noodzakelijk

Dan het ‘motto’ waar je mee moet oppassen. Een mentaliteit als “We zien wel wat er van komt” suggereert weinig betrokkenheid. Ik was eens bij een klant die me toevertrouwde: “Weet je, ik kom hier ’s ochtends op het werk en doe van alles en nog wat tot vijf uur ’s middags. Dan stap ik in de auto en begint mijn echte leven: vissen op mijn geliefde vissersplekje.” Ik stel me dan de vraag: wat is er gebeurd dat je zo kunt afhaken van je werk? Waar heeft de oorpronkelijke passie plaats gemaakt voor cynisme? Werd deze man misschien geacht werk te doen dat niet strookte met zijn gezond verstand? Ik denk dat een werkdag dan best lang kan duren.

Begrijpen en pragmatisch toepassen

Al met al zou ik willen pleiten voor een systematische werkwijze, zonder het gezonde verstand uit het oog te verliezen. Modellen, methoden en technieken, waaronder Cobit, CMMI, Scrum, ITIL en Prince2, kunnen hier fungeren als lens en bieden verschillende perspectieven op de onderhavige problematiek. Maar dan moet je de modellen wel goed begrijpen. Neem de tijd om het goed te bestuderen, wissel erover van gedachten met collega’s en mensen buiten de eigen organisatie en bovenal, begrijp de intentie van het model en ga er pragmatisch mee om.

Jasper Doornbos (Jasper.Doornbos@inspearit.com) helpt organisaties te navigeren in de weerbarstige wereld van het verbeteren van software ontwikkelprocessen.